Wat is een letterpress volvlak?

  • maandag 14 januari, 2019
  • Bart Heesen

volvlak roze letterpress Door de roze kleur komt de textuur van het papier nog lichtjes naar voren. Dit versterkt het vintage gevoel van de oud roze kleur

Hoewel ik vind dat 'less is more' bij letterpress absoluut van toepassing is zijn er diverse afwerkingstechnieken mogelijk. Denk een termen als een preeg, moet, volvlak, foliedruk, blinddruk, kleur op snede enzovoorts. De komende tijd probeer ik hier wat meer info te verschaffen over deze mogelijkheden en leg ik uit wat ik hierin voor jullie kan betekenen in jullie zoektocht naar bijvoorbeeld een letterpress geboortekaartje, uitnodiging visitekaartje of trouwkaart. Vandaag een letterpress volvlak!

Wat is een volvlak?

De naam dekt in deze al bijna de lading. Een volvlak bedrukking betekent letterlijk dat een groot vlak in 1 keer bedrukt wordt. Dit is een bedrukking die je in letterpress veel ziet bij geboortekaartjes waarbij de gegevens zijn uitgespaard. De achtergrond krijgt dan een kleur, terwijl de naam, tekst en eventuele afbeeldingen uitgespaard worden. De kleur van het papier blijft dan zichtbaar in deze delen.

Een voorbeeld van een volvlak bedrukking zie je hier.

letterpress geboortekaartje pijl en boog De donkere kleur zorgt voor een groot contrast. De dunne pijltjes blijven daardoor prima leesbaar

De eigenschappen van een volvlak bedrukking?

Bij een volvlak bedrukking moet er een relatief groot vlak in 1x bedrukt worden. Dit vraagt in tegenstelling tot een omgekeerd proces waarin slechts delen tegelijk gedrukt hoeven te worden meer 'power' van de pers en verfijning in het afstellen.

Te weinig inkt geef een 'gewolkt' effect, terwijl een te dikke laag inkt zorgt dat de inkt niet goed droogt en/ of fijne delen van de uitsparingen 'dicht' kunnen lopen. De inkt loopt dan in de uitsparing en zorgt ervoor dat details verloren gaan.

Ook een kaart waarin een deel van het ontwerp in volvlak gedrukt wordt vraagt weer specifieke

letterpress geboortekaartje fluor roze Heel subtiel werd een lichtroze kleur gebruikt om het papier te kleuren in de gewenste kleur. Ook dit gebeurd door een volvlak bedrukking

aandacht. Wanneer je bijvoorbeeld aan de onderkant van een ontwerp gekozen hebt voor fijne typografie en aan de bovenkant een afbeelding hebt die uit een volvlak bestaat zullen we een ballans moeten zoeken in de afstelling. Te weinig inkt zorgt ervoor dat het volvlak niet goed gedrukt is, teveel inkt zorgt ervoor dat de fijne letters minder strak gedrukt worden en er kraalrandjes ontstaan (vergelijk dit laatste met een volle verfborstel waarbij er aan de buitenkant een dikke kant ontstaat bij het trekken van een streep).

Hoewel dit dus aandacht vraagt bied het ook mogelijkheden om mee te spelen. De ene keer is het mooi om een egale dekking te hebben, terwijl het ook gaaf kan zijn wanneer een kaartje juist enig 'gewolkt' effect heeft. Wanneer de inkt niet volledig dekt kan dit een vintage uitstraling geven, wat ook heel gaaf kan zijn.

Indruk maken met een volvlak

Letterpress staat bekend om de indruk in het papier. Zoals eerder benoemd vraagt een letterpress volvlak veel drukkracht van een pers. Des te groter het te bedrukken oppervlakte wordt, des te lastiger het zal zijn om een indruk te maken. Bij volvlak zal er daardoor nauwelijks sprake zijn van reliëf vorming. Zwart-wit gezien zou ik de persdruk verder kunnen opvoeren om dit enigszins te bewerken, maar je begrijpt dat ik mijn historische machines graag voor het leven behoud en hierin voorzichtig wil zijn. Een oplossing om alsnog te voorzien in dit reliëf is door het werken met een preeg. De ontstane negatieve ruimte wordt dan volledig of deels gebruikt om details naar voren te drukken doormiddel van een tweede drukvorm (een contravorm). Dit is een techniek die ik momenteel beperkt aanbied.

volvlak geboortekaartje met twee kleuren volvlak volvlak geboortekaartje met twee kleuren volvlak

Wat kan ik bij een letterpress volvlak verwachten van Karakter Prints?

Voordat ik daadwerkelijk voor jullie ga drukken wordt het ontwerp beoordeeld op haalbaarheid. Wanneer er risico's bestaand dat delen dichtlopen zal ik dit met jullie bespreken. Over het algemeen mag je als leidraad nemen dat lijnen van .75pt voldoende dik zijn om behouden te blijven in een letterpress volvlak.

Karakter drukt elk kaartje een-voor-een met de hand. Ook het mengen van de inkt gebeurt handmatig. Doordat een volvlak bedrukking veel inkt vraagt zul je bij levering van de kaartjes zien dat er een kleurverloop optreedt. Hoewel ik dit tot een minimum probeer te beperken zal het ene kaartje meer verzadigd zijn dan het andere. Je kunt je voorstellen dat de inktleur bij het eerste kaartje wat door de pers gaat donkerder is, dan kaartje nr. 20. Ik probeer dit proces nauwkeurig in de gaten te houden en bij te stellen door regelmatig nieuwe inkt toe te voegen.

Houd daarnaast ook rekening met contrasten. Bij donkere kleuren is de negatieve ruimte beter leesbaar dan wanneer je voor een licht volvlak zou gaan.

De mate waarin inkt egaal dekt is afhankelijk van een aantal factoren. Inktgebruik, papier en het ontwerp zijn hierin factoren van belang. Vantevoren probeer ik hier een zo goed mogelijk beeld over te verschaffen. Een 100% egale druk kan ik nooit garanderen.

Mocht je zelf niet willen of kunnen ontwerpen bied ik standaard een aantal kaartjes aan met volvlak. Deze zijn naar wens aan te passen. Een voorbeeld is het kaartje van Faas en Mila.

Meer weten over letterpress drukken in volvlak?

Ik hoop dat bovenstaande je op weg heeft kunnen helpen. Mocht je meer info nodig hebben of de mogelijkheden van een opdracht willen bespreken. Neem dan contact op, kom eens aan in de Frisfabriek of nog leuker! Volg een workshop!

 

 

 

 

Bart Heesen

Bart is eigenaar van Karakter Prints. Heeft een passie voor het drukkersambacht en stelt zich als doel hier zoveel mogelijk over te leren en dit in oorspronkelijke vorm, met een hedendaagse twist, toe te passen in zijn werk. Denkt graag met je mee om tot een bijzonder resultaat te komen.

@karakterprints